Amatör Telsizcilikte Kayıt Defteri (Log Book) Nedir?

Amatör telsizcilikte kayıt defteri yani log book nedir, hangi bilgiler yazılır, UTC saat kullanımı, frekans, modülasyon ve sinyal raporu nasıl kaydedilir?

Kayıt defteri, amatör telsiz istasyonunda yapılan haberleşmelerin düzenli olarak kaydedildiği defter veya dijital kayıt sistemidir. Amatör telsizcilikte bu kayıtlar genellikle log book, log defteri veya haberleşme kayıt defteri olarak adlandırılır.

Log book, yapılan görüşmelerin tarihini, saatini, frekansını, karşı istasyonun çağrı işaretini, kullanılan modu ve sinyal raporunu düzenli şekilde takip etmeye yarar.

Özellikle yeni başlayan amatör telsizciler için log tutmak, hem istasyon disiplinini geliştirir hem de yapılan görüşmelerin sonradan kontrol edilebilmesini sağlar.

Log Book Ne İşe Yarar?

Log book yalnızca “kiminle görüştüm?” sorusunun cevabı değildir. Aynı zamanda istasyonun çalışma geçmişini gösteren düzenli bir kayıttır.

Log book sayesinde:

• Hangi istasyonlarla görüşüldüğü takip edilir.
• Frekans, mod ve saat bilgileri kaydedilir.
• QSL kartı veya görüşme teyidi için bilgi saklanır.
• Yarışma, etkinlik veya özel çağrı işareti çalışmalarında kayıt düzeni sağlanır.
• Anten, cihaz, güç ve konum değişikliklerinin etkisi gözlemlenebilir.
• Aynı istasyonla daha önce görüşülüp görüşülmediği kontrol edilebilir.
• İstasyon işletme alışkanlığı gelişir.

Log Book’ta Hangi Bilgiler Bulunur?

Bir amatör telsiz log kaydında genellikle aşağıdaki bilgiler yer alır.

• Alan: Sıra numarası | Açıklama: Kaydın takip numarası
• Alan: Tarih | Açıklama: Haberleşmenin yapıldığı tarih
• Alan: Başlangıç saati | Açıklama: Görüşmenin başladığı saat
• Alan: Bitiş saati | Açıklama: Görüşmenin bittiği saat
• Alan: Saat türü | Açıklama: UTC, yerel saat veya MSA bilgisi
• Alan: Karşı istasyon çağrı işareti | Açıklama: Görüşülen veya dinlenen istasyonun çağrı işareti
• Alan: Karşı istasyon yeri | Açıklama: QTH, şehir, ülke veya lokatör bilgisi
• Alan: Frekans | Açıklama: Çalışılan frekans veya bant
• Alan: Emisyon / modülasyon tipi | Açıklama: FM, SSB, CW, AM, dijital mod vb.
• Alan: Sinyal raporu | Açıklama: RS veya RST raporu
• Alan: Verici çıkış gücü | Açıklama: Kullanılan yaklaşık çıkış gücü
• Alan: Operatör adı | Açıklama: Karşı istasyon operatörünün adı
• Alan: Notlar | Açıklama: Anten, cihaz, QSL, özel durum veya ek açıklamalar

Örnek Log Book Tablosu

Aşağıdaki örnek tablo, temel bir amatör telsiz log defterinde kullanılabilecek sade bir yapıyı gösterir.

• No: 1 | Tarih: 2026-07-01 | Saat UTC: 18:42 | Çağrı İşareti: TA2ABC | QTH: Ankara | Frekans: 145.500 MHz | Mod: FM | Rapor: 59 | Güç: 5 W | Not: Simplex görüşme
• No: 2 | Tarih: 2026-07-01 | Saat UTC: 19:10 | Çağrı İşareti: TA1XYZ | QTH: İstanbul | Frekans: 439.175 MHz | Mod: FM | Rapor: R5 | Güç: 5 W | Not: Röle üzerinden
• No: 3 | Tarih: 2026-07-02 | Saat UTC: 21:05 | Çağrı İşareti: DL1ABC | QTH: Almanya | Frekans: 14.250 MHz | Mod: SSB | Rapor: 57 | Güç: 50 W | Not: HF görüşme

Bu tabloyu kâğıt defterde, elektronik tabloda veya özel log programlarında tutmak mümkündür.

UTC, MSA ve Yerel Saat

Amatör telsiz kayıtlarında saat bilgisi önemlidir. Özellikle uluslararası görüşmelerde karışıklık yaşanmaması için çoğu zaman UTC kullanılır.

Türkiye yerel saati yılın büyük bölümünde UTC+3 olarak kullanılır. Bu nedenle Türkiye saatiyle 21:00 olan bir görüşme, UTC olarak 18:00 şeklinde kaydedilebilir.

Örnek:

• Türkiye Saati: 21:00 | UTC: 18:00
• Türkiye Saati: 14:30 | UTC: 11:30
• Türkiye Saati: 09:15 | UTC: 06:15

RS ve RST Raporu Nasıl Yazılır?

Log book içinde sinyal raporu genellikle RS veya RST formatında kaydedilir.

Sesli FM veya SSB görüşmelerinde sık kullanılan format:

Bu ifade:

• 5: Okunabilirlik çok iyi
• 9: Sinyal çok güçlü

anlamına gelir.

CW gibi ton kalitesinin de önemli olduğu haberleşmelerde ise RST kullanılabilir:

Burada üçüncü rakam ton kalitesini gösterir.

Simplex ve Röle Görüşmelerinde Log Kaydı

Simplex görüşmelerde karşı istasyondan gelen sinyal doğrudan alındığı için RS veya RST raporu daha anlamlıdır.

Röle üzerinden yapılan görüşmelerde ise duyduğunuz sinyal çoğu zaman karşı istasyonun doğrudan sinyali değil, rölenin çıkışıdır. Bu yüzden log kaydında rapor kısmına yalnızca okunabilirlik veya kısa bir not düşmek daha doğru olabilir.

Örnek:

veya

Kâğıt Defter mi Dijital Log mu?

Log book geleneksel olarak kâğıt defterle tutulabilir. Ancak günümüzde birçok amatör telsizci dijital log programları, elektronik tablolar veya çevrim içi log sistemleri de kullanmaktadır.

• Yöntem: Kâğıt defter | Avantaj: Basit, kalıcı, kolay erişilir | Dikkat Edilecek Nokta: Düzenli ve okunaklı yazılmalı
• Yöntem: Elektronik tablo | Avantaj: Arama ve filtreleme kolaydır | Dikkat Edilecek Nokta: Yedek alınmalıdır
• Yöntem: Log yazılımı | Avantaj: QSL, yarışma ve istatistik takibi kolaydır | Dikkat Edilecek Nokta: Programın formatı öğrenilmelidir
• Yöntem: Çevrim içi log sistemi | Avantaj: Paylaşım ve teyit kolaylaşır | Dikkat Edilecek Nokta: Hesap güvenliği ve veri yedeği önemlidir

Kâğıt defter kullanılacaksa kayıtların silinmeyen kalemle, okunaklı ve sonradan değiştirildiği izlenimi vermeyecek şekilde tutulması iyi bir uygulamadır.

Log Kaydı Tutarken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Log book tutarken amaç, yapılan haberleşmeyi sonradan anlaşılır şekilde takip edebilmektir.

Dikkat edilmesi gereken temel noktalar:

• Tarih ve saat bilgisini eksiksiz yazın.
• Saatin UTC mi yerel saat mi olduğunu belirtin.
• Çağrı işaretini doğru kaydedin.
• Frekans veya bant bilgisini yazın.
• Modülasyon tipini belirtin.
• Sinyal raporunu gerçek duruma göre girin.
• Röle görüşmelerinde not alanına “röle üzerinden” yazın.
• Yanlış yazılan kayıtları karalamak yerine düzgün şekilde düzeltme notu düşün.
• Dijital kayıt tutuyorsanız düzenli yedek alın.
• QSL kartı gönderilecekse gerekli bilgileri eksiksiz kaydedin.

Basit Log Book Şablonu

Yeni başlayanlar için aşağıdaki şablon yeterli olabilir.

Bu şablon hem kâğıt defterde hem de Excel, Google Sheets veya benzeri bir tabloda kolayca kullanılabilir.

Excel / Google Sheets İçin Kolon Önerisi

Dijital log tutmak isteyenler için aşağıdaki kolon yapısı pratik olur.

Bu yapı ileride filtreleme, sıralama ve arama yapmayı kolaylaştırır.

Log Book ve QSL Kart İlişkisi

QSL kartı, yapılan amatör telsiz görüşmesini doğrulamak için kullanılan karttır. Bir QSL kartı gönderirken veya gelen kartı kontrol ederken log kayıtları önemlidir.

QSL kartında genellikle şu bilgiler bulunur:

• Çağrı işaretleri
• Tarih
• Saat
• Frekans veya bant
• Mod
• Sinyal raporu
• QTH bilgisi

Bu bilgiler log defterinizde doğru tutulmuşsa, QSL teyidi çok daha kolay yapılır.

Sık Sorulan Sorular

Log book nedir?

Log book, amatör telsiz istasyonunda yapılan haberleşmelerin tarih, saat, çağrı işareti, frekans, mod ve sinyal raporu gibi bilgilerle kaydedildiği defter veya dijital kayıt sistemidir.

Log defterinde hangi bilgiler olmalı?

Tarih, saat, karşı istasyon çağrı işareti, QTH, frekans, modülasyon tipi, sinyal raporu, güç ve not bilgileri log defterinde bulunabilir.

Log book kâğıt olmak zorunda mı?

Kâğıt defter geleneksel bir yöntemdir. Ancak pratikte dijital log, elektronik tablo veya log yazılımları da kullanılabilir. Güncel resmi yükümlülükler için ilgili mevzuat ve yetkili kurum duyuruları kontrol edilmelidir.

UTC saat neden kullanılır?

UTC, uluslararası standart saat referansıdır. Farklı ülkelerdeki amatör telsizciler arasında saat karışıklığını önler.

Röle görüşmeleri log defterine yazılır mı?

İstasyon kayıt düzeni açısından röle görüşmeleri de kaydedilebilir. Rapor alanında, görüşmenin röle üzerinden yapıldığı not edilebilir.

Sinyal raporu 59 ne demek?

59, okunabilirliğin 5 ve sinyal seviyesinin 9 olduğunu gösterir. Yani karşı istasyon net anlaşılır ve güçlü sinyalle gelmektedir.

Sonuç

Kayıt defteri yani log book, amatör telsiz istasyonunun haberleşme geçmişini düzenli şekilde tutmaya yarayan önemli bir araçtır. İster kâğıt defter ister dijital tablo kullanılsın, temel amaç yapılan görüşmenin tarih, saat, çağrı işareti, frekans, mod ve rapor bilgileriyle sonradan anlaşılır şekilde kaydedilmesidir.

Yeni başlayan amatör telsizciler için log tutmak, iyi bir istasyon işletme alışkanlığı kazandırır. Zamanla hangi frekansta, hangi antenle, hangi güçte ve hangi koşullarda daha iyi sonuç alındığını görmek de mümkün olur.

Güncel resmi uygulamalar ve yükümlülükler için Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü ve ilgili mevzuat bilgileri esas alınmalıdır.